Jednym  z największych winowajców złej jakości powietrza jest tzw. niska emisja. Jej skutki są bardzo poważne zarówno dla naszego zdrowia jak i środowiska.

Niska emisja to zanieczyszczenia powietrza pochodzące  z nisko umiejscowionych źródeł,  które znajdują się na wysokości do 40 m nad ziemią, głównie z pieców i kotłów zainstalowanych w gospodarstwach domowych opalonych drewnem, węglem a nawet odpadami.  W przeciwieństwie do kominów przemysłowych, które maja filtry i emitują spaliny wysoko nad ziemią, domowe źródła wypuszczają spaliny tuż przy poziomie, na którym oddychamy.  Spalanie w starych piecach niskiej jakości paliw powoduje emisje związków takich jak;

– pyłów PM 10 i PM 2,5, drobinki o bardzo małej średnicy ,  które mogą wnikać głęboko do płuc i krwiobiegu,

– benzo(a) pirenu – związek chemiczny z rodzaju wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych rakotwórczej substancji, której stężenie w Polsce jest najwyższe w Europie,

– tlenków siarki i azotu, drażniących układ oddechowy,

– tlenek węgla ( czad, silnie trujący gaz powstający przy niepełnym spalaniu, będący główną przyczyną zatruć w domach).

Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego i krążenia, astmy, alergii, nowotworów.  Szczególnie narażone są dzieci, osoby z chorobami przewlekłymi oraz  osoby starsze.

Przyczyn złej jakości powietrza jest kilka, a są to między innymi:

 – stare niesprawne piece ( kopciuchy), których w Polsce są jeszcze setki tysięcy,

– brak edukacji i świadomości ekologicznej. Wiele osób w Polsce uważa, że spalanie odpadów w piecach to oszczędność nie wiele zagrożeń,

– zbyt małe wsparcie finansowe i biurokracja. Chociaż są programy rządowe zbyt mało osób wie jak z nich skorzystać,

– zanieczyszczenia transportowe zwłaszcza w miastach, gdzie ruch samochodowy jest największy.

Aby poprawić jakość powietrza możemy miedzy innymi:

– wymienić piec na ekologiczny.  W tym celu możemy skorzystać z programów dofinansowań  ( np. „ Czyste powietrze”, programy gminne, które pomagają wymienić tzw. kopciuchy   na nowoczesne, czyste źródła ciepła np. pompy cieplne,  ogrzewanie gazowe, czy przyłączenie do ogrzewania miejskiego.

– nie należy palić śmieci.  Palenie plastiku, ubrań, śmieci jest nielegalne i bardzo szkodliwe. Grożą za to mandaty, a przede wszystkim utrata zdrowia dla sąsiadów i samego siebie.  Należy palić  tylko sezonowanym suchym drewnem, ekogroszkiem wysokiej jakości lub pelletem. 

 – należy ocieplić dom. Dobrze ocieplony dom zużywa mniej energii co jest związane z mniejszym spalaniem paliwa.

 – należy stosować alternatywne źródła energii. Panele fotowoltaiczne, energia wiatrowa, czy biopaliwa to przyszłość czystej energii, zmniejszające nasz ślad węglowy.

 -w miarę możliwości dobrze jest wybrać transport alternatywny. Ruch samochodowy, szczególnie starych diesli  to także źródło smogu. Dobrze jest więc, jeżeli to możliwe skorzystać z transportu publicznego , roweru lub poruszać się pieszo.

– prowadzenie działalności proekologicznej, czyli należy udzielać się w społeczności popierając inicjatywy antysmogowe, zachęcać sąsiadów do zmiany przyzwyczajeń.

Problem niskiej emisji dotyczy więc nas wszystkich. oddychamy tym samym powietrzem, a to co wydobywa się z jednego komina wpływa na całe sąsiedztwo. By zacząć zmieniać rzeczywistość potrzebujemy świadomości, odpowiedzialności i współpracy . Im więcej osób zrozumie, ze czyste powietrze zaczyna się  od decyzji podejmowanych w naszych domach, tym szybciej zobaczymy efekty.

Fundusze Europejskie Program Regionalny Podlaskie